Vì sao cứ nằm xuống là nghẹt mũi? Giải mã nghẹt mũi khi ngủ

Tình trạng ban ngày hoàn toàn bình thường nhưng cứ hễ đặt lưng xuống giường là mũi lại sụt sịt, khó thở đã trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người. Nghẹt mũi khi ngủ không chỉ gây khó chịu, làm gián đoạn giấc ngủ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất làm việc vào ngày hôm sau. Vậy nguyên nhân thực sự đứng sau hiện tượng này là gì? Liệu có phải do sức khỏe bên trong hay do chiếc nệm bạn đang nằm?

Tại sao cứ nằm xuống là bị nghẹt mũi? Giải mã dưới góc độ y khoa

Hiện tượng nghẹt mũi khi ngủ (hoặc nghẹt mũi khi nằm) không phải là ngẫu nhiên. Dưới góc độ y khoa, sự thay đổi tư thế từ đứng sang nằm gây ra những biến đổi sinh lý đáng kể trong hệ hô hấp.

Do tác động của trọng lực và lưu lượng máu

Khi bạn đứng hoặc ngồi, trọng lực giúp dịch nhầy trong mũi dễ dàng thoát xuống họng. Tuy nhiên, khi nằm xuống, tác động này mất đi, khiến dịch nhầy tích tụ lại trong các hốc xoang. Đặc biệt, tư thế nằm làm tăng lưu lượng máu đổ dồn về vùng đầu và mặt. Các mạch máu nhỏ bên trong cuốn mũi giãn nở, gây sưng phù niêm mạc, dẫn đến tình trạng nghẹt mũi nghiêm trọng hơn.

Viêm xoang và viêm mũi dị ứng

Với những người có tiền sử viêm xoang, khi nằm xuống, mủ và dịch viêm không thoát ra ngoài được mà đọng lại trong xoang, gây áp lực và tắc nghẽn. Bên cạnh đó, nếu bạn bị viêm mũi dị ứng, các tác nhân từ môi trường như bụi bẩn trên nệm, lông thú cưng sẽ kích thích niêm mạc mũi mạnh hơn vào ban đêm, gây hắt hơi và nghẹt đặc cả hai lỗ mũi.

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Ít ai ngờ rằng trào ngược dạ dày cũng là thủ phạm gây nghẹt mũi khi ngủ. Khi nằm phẳng, axit dạ dày có thể trào ngược lên thực quản, thậm chí đến tận vùng hầu họng và mũi. Axit này gây kích ứng niêm mạc mũi, tạo ra phản ứng viêm và tăng tiết dịch nhầy để bảo vệ, từ đó dẫn đến nghẹt mũi.

Cấu trúc mũi bất thường (Lệch vách ngăn)

Nếu bạn thường xuyên bị nghẹt mũi ở một bên cố định khi nằm nghiêng, có khả năng bạn bị lệch vách ngăn mũi. Tư thế nằm làm thay đổi sự lưu thông không khí qua hai lỗ mũi, khiến bên mũi bị hẹp trở nên tắc nghẽn hoàn toàn, gây khó thở cực kỳ khó chịu.

Mối liên hệ mật thiết giữa môi trường phòng ngủ và chứng nghẹt mũi

Nhiều người tập trung tìm kiếm các loại thuốc mà quên mất rằng, môi trường xung quanh – đặc biệt là chiếc nệm và không khí trong phòng – đóng vai trò quyết định đến việc mũi có thông thoáng hay không.

Bụi mịn và mạt bụi trong chăn ga gối nệm lâu ngày

Chiếc nệm là nơi chúng ta tiếp xúc ít nhất 6-8 tiếng mỗi ngày. Tuy nhiên, đây cũng là "ổ" chứa mạt bụi, tế bào chết và i mịn khổng lồ nếu không được vệ sinh đúng cách. Khi bạn nằm xuống, mũi tiếp xúc gần với bề mặt nệm, các tác nhân này xâm nhập vào đường hô hấp, gây kích ứng tức thì và dẫn đến hiện tượng nghẹt mũi kinh niên vào ban đêm.

Nhiều người dùng nệm cũ, lâu năm thường thấy tình trạng nghẹt mũi nặng hơn vì tích tụ lượng lớn nấm mốc bên trong lõi nệm mà mắt thường không thấy được.

Độ ẩm không khí không đạt chuẩn

Việc sử dụng máy lạnh quá mức khiến độ ẩm trong phòng giảm xuống thấp. Không khí khô làm khô niêm mạc mũi, khiến mũi phải tăng tiết dịch để bù đắp độ ẩm. Quá trình này vô tình làm dịch nhầy đặc lại, gây tắc nghẽn. Ngược lại, nếu phòng quá ẩm, nấm mốc trên tường và trên nệm sẽ phát triển, cũng là nguyên nhân gây dị ứng và nghẹt mũi.

Cách khắc phục tình trạng nghẹt mũi khi ngủ ngay lập tức

Để không còn phải thức giấc giữa đêm vì khó thở, bạn có thể áp dụng các phương pháp nhanh chóng sau đây:

Thay đổi tư thế ngủ (Kê cao đầu)

Đây là cách đơn giản nhất để chống lại tác động của trọng lực. Hãy sử dụng 1-2 chiếc gối để nâng đầu cao hơn tim một chút. Tư thế này giúp dịch nhầy thoát ra dễ dàng và giảm lưu lượng máu đổ dồn về mũi, giúp giảm sưng cuốn mũi hiệu quả.

Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý trước khi ngủ

Sử dụng bình xịt nước muối hoặc bình rửa mũi chuyên dụng để loại bỏ hết bụi bẩn, chất gây dị ứng từ nệm và môi trường bám vào mũi trong ngày. Nước muối sinh lý còn giúp làm loãng dịch nhầy, giúp đường thở thông thoáng hơn trước khi đi vào giấc ngủ sâu.

Sử dụng máy bù ẩm hoặc máy lọc không khí

Nếu nguyên nhân do không khí quá khô, một chiếc máy bù ẩm đặt cạnh nệm sẽ giúp làm dịu niêm mạc mũi. Ngoài ra, máy lọc không khí có màng lọc HEPA sẽ giúp loại bỏ mạt bụi và lông thú cưng bay lơ lửng, giảm thiểu tác nhân gây nghẹt mũi khi ngủ.

Chọn nệm và gối để ngủ ngon, không nghẹt mũi

Đầu tư vào một bộ chăn ga gối nệm chất lượng là giải pháp lâu dài để bảo vệ sức khỏe hô hấp.

Ưu tiên dòng nệm kháng khuẩn, chống dị ứng

Khi chọn mua nệm, bạn nên ưu tiên các dòng nệm có tính năng kháng khuẩn hoặc sử dụng chất liệu tự nhiên như cao su thiên nhiên. Các dòng nệm này thường có khả năng chống lại sự lưu trú của mạt bụi và nấm mốc tốt hơn các loại nệm bông ép hay nệm lò xo thông thường. Một chiếc nệm sạch khuẩn sẽ giảm thiểu tối đa tình trạng kích ứng mũi khi bạn nằm xuống.

Lựa chọn gối nằm có độ cao phù hợp để thông mũi

Gối không nên quá mềm khiến đầu bị lún sâu, cũng không nên quá cứng gây đau cổ. Một chiếc gối có độ cao vừa phải, hỗ trợ nâng đỡ đốt sống cổ và giữ đầu ở vị trí tối ưu sẽ giúp đường thở luôn mở rộng, hạn chế tối đa tình trạng nghẹt mũi. Gối cao su công thái học TATANA có thiết kế dợn sóng hỗ trợ nâng đỡ tốt, sẽ giúp làm giảm tình trạng nghẹt mũi.

Tần suất vệ sinh chăn ga gối nệm chuẩn chuyên gia

Đừng đợi đến khi nệm có mùi mới vệ sinh. Theo chuyên gia:

• Ga giường, vỏ gối: Nên giặt hàng tuần với nước ấm 60°C để tiêu diệt mạt bụi.
• Ruột gối: Giặt 3-6 tháng một lần.
• Vệ sinh nệm: Nên hút bụi chuyên dụng cho nệm ít nhất 2 lần/năm và sử dụng tấm bảo vệ nệm để ngăn mồ hôi, da chết thấm sâu vào lõi nệm.

Khi nào nghẹt mũi khi nằm là dấu hiệu nguy hiểm cần gặp bác sĩ?

Dù nghẹt mũi khi nằm thường là triệu chứng lành tính, nhưng bạn không nên chủ quan nếu đi kèm các dấu hiệu sau:

1. Nghẹt mũi kéo dài trên 3 tuần không thuyên giảm.
2. Dịch mũi có màu xanh, vàng hoặc có lẫn máu, kèm mùi hôi.
3. Sốt cao, đau nhức vùng mặt, trán dữ dội (dấu hiệu viêm xoang cấp).
4. Khó thở kèm theo tiếng thở khò khè hoặc đau ngực.
5. Tình trạng nghẹt mũi gây ngưng thở khi ngủ (ngáy to, thức dậy thấy mệt mỏi rã rời).

5 Câu hỏi thường gặp (FAQs) về nghẹt mũi khi nằm

1. Tại sao tôi chỉ bị nghẹt mũi vào ban đêm còn ban ngày thì không?

Do thay đổi tư thế nằm làm tăng áp lực máu lên vùng mũi và thiếu sự trợ giúp của trọng lực trong việc dẫn lưu dịch nhầy, kết hợp với các tác nhân dị ứng từ nệm và gối.

2. Nằm nghiêng bên nào để bớt nghẹt mũi?

Thông thường, nếu bạn nghẹt mũi bên trái, hãy thử nằm nghiêng sang bên phải và ngược lại. Tuy nhiên, kê cao đầu vẫn là tư thế tối ưu nhất cho cả hai bên mũi.

3. Có nên dùng thuốc xịt co mạch thường xuyên để trị nghẹt mũi khi ngủ không?

Không nên. Thuốc xịt co mạch chỉ nên dùng tối đa 3-5 ngày. Dùng quá lâu sẽ gây hiện tượng "nhờn thuốc" và làm tình trạng nghẹt mũi trở nên tồi tệ hơn (viêm mũi do thuốc). Thay vào đó bạn có thể sử dụng nước muối sinh lý để rửa mũi nhưng chỉ sử dụng từ 1 - 2 lần/ ngày.

4. Trẻ em hay bị nghẹt mũi khi nằm có sao không?

Trẻ em có đường thở hẹp nên rất dễ bị nghẹt. Cần chú ý vệ sinh nệm và phòng ngủ của trẻ sạch sẽ, tránh dùng gấu bông trên giường vì chúng tích rất nhiều bụi.

5. Thay nệm mới có hết nghẹt mũi không?

Nếu nguyên nhân do dị ứng mạt bụi và nấm mốc từ chiếc nệm cũ, việc thay một chiếc nệm kháng khuẩn mới chắc chắn sẽ cải thiện đáng kể tình trạng bệnh.

Kết luận

Tình trạng nghẹt mũi khi nằm xuống không chỉ là một sự bất tiện nhất thời mà là tín hiệu cảnh báo về sức khỏe hoặc môi trường sống của bạn. Bằng cách hiểu rõ cơ chế y khoa, thay đổi tư thế ngủ và đặc biệt là giữ cho chiếc nệm, gối luôn sạch sẽ, bạn hoàn toàn có thể lấy lại giấc ngủ ngon và hơi thở thông thoáng. Đừng để những hạt bụi nhỏ trên nệm cướp đi sức khỏe của bạn mỗi đêm!

Thế Giới Nệm - Lựa chọn cho giấc ngủ ngon

1. Trụ sở văn phòng: 361-363-365 Tân Sơn Nhì, P.Tân Sơn Nhì, Thành Phố Hồ Chí Minh
2. Hotline tư vấn sản phẩm: 0707 325 325
3. Hotline hậu mãi, CSKH: 0906 863 325
4. Hệ thống cửa hàng: https://thegioinem.com/stores
5. Fanpage: https://www.facebook.com/thegioinemcom
6. Zalo: https://zalo.me/816994836045545813
7. Email: thegioinem.com@gmail.com